Fuseliers - Verenigingsblad de vaandeldrager - Archief

Een vaandel verdwijnt... (1992)

Moet het vaandel mee naar "de overkant" ? Een vraag die speelde in juli 1944, voordat de Brigade zou vertrekken naar Normandië.

"Nee", besliste de Brigade-commandant luitenant-kolonel A.C. de Ruyter van Steveninck. Hij was bang voor beschadiging of verlies van het voor de Irene Brigade zo belangrijke symbool.
Niet iedereen was het met deze zienswijze eens. Het strookte tegen alle militaire gevoel van majoor "oom Paul" F. Looringh van Beeck, commandant van de Aanvullingstroepen. "Een troep kan niet zonder zijn vaandel ten strijde trekken" zo luidde zijn opvatting hierover.

De Brigade vertrok begin augustus naar Frankrijk, zonder vaandel.

Al snel na de eerste gevechten, ontstond een tekort aan nieuwe mensen om de geleden verliezen aan te vullen. Majoor Looringh van Beeck vloog met het vliegtuig van Prins Bernhard terug naar Engeland. Daar kamde hij alle kantoren en zelfs de gevangenis in Dundee uit. Hij wist 55 mensen bijeen te brengen. Bovendien bleek deze gelegenheid zeer geschikt voor de uitvoer van een ander plan.

Hij noteerde in zijn dagboek: "Sept. 2. Terug te Wrottesleypark. Laatste inspectie van het 2e contingent (55 alle rangen te zamen) Blufte Hendricksx (de kampcommandant red.) en pakte 't Brigadevaandel in, om mee te nemen. Ben niet van plan mij aan zijn gekier te storen en de Ruijter van Steveninck zal hier niets van horen, voordat wij terug in Holland zijn."

Zo kon het dus gebeuren dat het vaandel van de Koninklijke Nederlandse Brigade "Prinses Irene" op 5 september 1944 om 18.00 te Arromanche les Bains aan land werd gebracht en wel illegaal...

De eerste Nederlandse "burger" die het vaandel te zien kreeg, was ongetwijfeld de Rotterdammer Ben Wijs. Hij was toen 18 jaar en werkte als matroos bij zijn vader op de Rijnaak Irwin, eigendom van de Ned. Rijnvaart Vereniging, die toen, geladen met kolen, in Brussel lag.

Hij vertelde zijn ervaringen in een interview met Rotterdam Centraal van 11 september 1984:

"Op 10 september (1944) zag mijn vader plotseling drie wagens stoppen. Hij reageerde verbaasd. "Hé, verrek, kijk nou eens, een Nederlands vlaggetje !" En ineens hoorden we mensen praten, in onvervalst plat Nederlands. En iemand die vroeg: "Kunnen we vannacht in het ruim slapen ?" Ze waren op weg naar het front, vertelde die man ons. We hebben toen alle slaapplaatsen - ook die van het schip naast ons - afgestaan aan die circa dertig militairen. Toen bleek ook dat het ging om de Koninklijke Nederlandse Brigade "Prinses Irene" en dat de man die gevraagd had of ze in het ruim mochten slapen, niemand minder was dan majoor Looringh van Beeck. Ik was ontroerd bij het zien van het vaandel met de grote gouden knop. Voor mij is het nog steeds iets bijzonders, die wetenschap dat dit vaandel in onze woning heeft gestaan."

In het dagboek van majoor Looringh van Beeck staat de volgende notitie:

"Sept. 9. Van La Houssaije via Bapause en Arras naar Brussel. Overschreden de Fr.-Belg. grens om 14.00 uur. Verbleven met het contingent aan boord van het Hollandse schip Irwin (G. Wijs Rotterdam), dat in de haven van Brussel lag."

Officieel kwam het vaandel die dag op Hollandse grond ! Wat gebeurde daarna met het zo belangrijke doek ? We moeten aannemen dat het al die ingepakt bleef bij de persoonlijke bagage van de ondernemende majoor. In het dagboek:

"Mei 6. Vertrok naar de Brigade in Wageningen, doch vernam, dat mijn Compagnie niet zou deelnemen aan de overwinningsmars naar Den Haag. Een gemene en onverdiende streek. Woonde de Blaskowitz show in "De Wereld" bij. Gaf het vaandel over aan De Ruijter van Steveninck."

Heeft het eerste misschien met het tweede te maken. Ofwel: kwam de weigering om deel te nemen aan het binnentrekken van Den Haag na het overhandigen van het vaandel. We kunnen er nu misschien alleen nog maar naar raden.